Nói về Hà Thủ Ô, khối ông vỗ ngực ta đây am hiểu, nhưng thử hỏi mấy ai thực sự biết cái củ nâu nâu đỏ đỏ ấy nó gian truân thế nào mới thành thuốc quý được? Tôi nói thẳng, thị trường Hà Thủ Ô giờ nó loạn cào cào, vàng thau lẫn lộn, người bán thì một là chả hiểu mẹ gì, hai là cố tình lươn lẹo, thành ra người mua cứ như lạc vào ma trận, tiền mất tật mang là chuyện thường ngày ở huyện.  

Cửu chưng cửu sái – Cứ nhắc đến là khối bố “ngọng”

Cứ lên mạng mà gõ “Hà Thủ Ô cửu chưng cửu sái”, đảm bảo nhảy ra cả đống quảng cáo mỹ miều. Nhưng nhìn kỹ cái ảnh sản phẩm xem, nhiều khi vẫn là mấy lát Hà Thủ Ô đỏ lòm, hoặc đen sì một cách giả tạo. Đấy, chỉ nhìn thôi đã biết là hàng phơi khô hoặc “tắm” phẩm màu cho nó bắt mắt rồi. Bán cái thứ cho người ta uống vào người mà kiến thức còn thua cả thằng học việc thì đúng là chịu.  

Cái cụm từ “cửu chưng cửu sái” (chín lần chưng, chín lần phơi) nghe thì có vẻ Hán Việt cao siêu, nhưng bản chất là cả một quy trình đổ mồ hôi sôi nước mắt, một sự kiên trì đến mức lì lợm. Hà Thủ Ô tươi nó rẻ bèo, nhưng Hà Thủ Ô mà chế biến đúng cách, giá nó đội lên gấp chục lần là thường. Sao lại đắt thế? Vì nó là công sức, là thời gian, là sự tỉ mỉ để biến một thứ củ có độc tính thành một vị thuốc quý thực sự.  

Hà Thủ Ô hấp 9 lần với đỗ đen xanh lòng

Tôi nói cho mà biết, cái củ Hà Thủ Ô tươi nó chứa nhiều chất không tốt đâu. Uống thẳng vào có khi chả thấy bổ béo gì mà còn ôm thêm bệnh vào người. Phải qua cái quy trình hấp với đỗ đen (thường là đỗ đen xanh lòng), rồi lại phơi sương, phơi nắng, lặp đi lặp lại đúng CHÍN LẦN. Mỗi lần như thế, độc tố nó từ từ tiết ra, các hoạt chất có lợi thì được giữ lại, lại còn ngấm thêm tinh túy từ đỗ đen nữa. Miếng Hà Thủ Ô nó cứ đen dần, đen dần, đến lần thứ 9 thì nó phải đen sì như cục gỗ mun, cầm nặng trịch tay. Đấy mới là hàng chuẩn!  

Chứ còn ba cái kiểu chưng qua loa một hai lần cho có lệ, hoặc tệ hơn là chỉ luộc với nước đỗ đen để nhuộm màu cho nó giống hàng xịn thì xin lỗi, đấy là lừa thiên hạ. Có ông còn “sáng tạo” ra kiểu “cửu chưng cửu sái tưới nước”, tức là lấy nước đậu đen tưới lên nồi hấp. Nghe đã thấy tào lao! Nước đậu đen nó chảy xuống đáy nồi, tích tụ bao nhiêu nhựa độc, rồi lại múc lên tưới lại, thế thì còn gì là thuốc nữa? Tiết kiệm được tí đỗ đen mà hỏng cả một mẻ thuốc, đúng là lợi bất cập hại.  

Mấy ông làm ăn chụp giật, giỏi lắm chắc cũng chỉ làm được đến “tam chưng tam sái” (ba lần chưng, ba lần phơi) là đã tự thấy mình đạo đức lắm rồi. Còn đòi cửu chưng cửu sái thật sự á? Khó! Vì nó cực, nó tốn kém, nó mất thời gian. Bán giá cao thì sợ ma nó mua, mà bán rẻ thì lỗ sấp mặt. Nên nhiều khi, tìm được Hà Thủ Ô cửu chưng cửu sái đúng nghĩa, chắc phải “kiếm bằng niềm tin” thôi anh em ạ.  

Thái miếng Hà Thủ Ô – Tưởng dễ mà sai bét!

Rồi đến cái chuyện thái miếng Hà Thủ Ô. Nghe thì đơn giản, nhưng khối “lang băm” cũng sai từ bước này. Đa phần các bố thái mỏng dính, lát to cho nó đẹp mắt, dễ bán, bảo là để khách dùng cho tiện. Tiện cái nỗi gì! Đấy là thể hiện sự thiếu hiểu biết, học mót chứ chả hay ho gì.  

Thái Hà Thủ Ô để cửu chưng cửu sái nó phải là miếng vuông hoặc chữ nhật, dày như bao diêm ấy. Tại sao? Vì phải chưng hấp nhiều lần. Thái mỏng quá, lại còn cho ngập nước vào mà luộc thì thôi rồi, chất bổ nó tan mẹ hết vào nước, cái còn lại chỉ là cái xác Hà Thủ Ô. Vứt đi cho nhanh!  

Hà Thủ Ô thái chuẩn như hộp diêm

Thái miếng dày, hấp cách thủy với lửa nhỏ liu riu, thì độc tố nó mới từ từ tiết ra theo nhựa, còn hoạt chất quý giá nó được giữ lại bên trong. Cái tinh chất từ đỗ đen nó cũng từ từ ngấm vào, miếng Hà Thủ Ô nó mới thành thuốc được. Chế biến chuẩn kiểu gì thì cũng sẽ mất đi một phần hoạt chất, tầm 1/4 đến 1/3, đấy là chuyện bình thường. Nhưng nếu làm sai cách, thái mỏng rồi luộc, thì có khi mất sạch sành sanh, uống vào chỉ tổ phí tiền.  

Sau đó trước khi bắt đầu chưng, củ phải được ngâm với nước gạo. Nhưng vì sao lại phải dùng nước gạo mà không phải các loại nước khác?

Giảm bớt hàm lượng Tanin: Hà thủ ô sống chứa một lượng lớn tanin. Tanin có vị chát và khi dùng với hàm lượng cao có thể gây táo bón, đầy bụng, khó tiêu, và cản trở sự hấp thụ một số chất dinh dưỡng (như sắt). Việc ngâm nước gạo giúp làm giảm bớt lượng tanin này, làm cho vị thuốc trở nên ôn hòa hơn, giảm tác dụng phụ không mong muốn trên đường tiêu hóa.

Giảm vị chát: Như đã nói, tanin gây vị chát. Ngâm nước gạo giúp củ Hà thủ ô bớt chát hơn.

Loại bỏ tạp chất và làm sạch: Nước vo gạo cũng giúp làm sạch nhựa và các tạp chất còn sót lại trên bề mặt miếng Hà thủ ô sau khi sơ chế.

Trong các lý do trên, việc giảm tanin để tránh táo bón và giảm vị chát là mục đích quan trọng và được nhắc đến nhiều nhất khi giải thích về công đoạn ngâm Hà thủ ô tươi với nước vo gạo trong quy trình sơ chế. Đây là một bước quan trọng để chuẩn bị cho các công đoạn chế biến phức tạp hơn như hấp với đậu đen (cửu chưng cửu sái).

Rồi, sau khi đã thái miếng dày cui đúng kiểu rồi nhé, thì chuyển sang cái công đoạn cốt lõi, mất công mất sức nhất đây: công đoạn HẤP, hay còn gọi là “chưng”.

Mà hấp ở đây phải là HẤP CÁCH THỦY. Nhớ cho kỹ cái chữ “cách thủy”. Tức là đặt Hà thủ ô lên trên, nước ở dưới, dùng hơi nước nóng để làm chín, chứ tuyệt đối không phải là đổ nước vào luộc chung. Mấy bố làm ẩu, hoặc lười, hoặc học mót đâu đó cứ đổ nước xâm xấp vào nồi rồi luộc Hà thủ ô với đỗ đen thì tôi nói thật, phí của giời, hỏng hết cả thuốc! Luộc kiểu đó thì bao nhiêu hoạt chất quý nó tan mẹ vào nước, cái mình cần giữ thì nó đi mất, có khi còn giữ lại cái không cần.

Hấp cách thủy với cái gì? Với ĐỖ ĐEN chứ còn gì nữa! Đỗ đen phải chọn loại ngon, hạt mẩy, xanh lòng thì càng tốt. Cứ một lớp Hà thủ ô lại rải một lớp đỗ đen. Quan trọng nữa là cái lửa phải nhỏ thôi, liu riu liu riu suốt mấy tiếng đồng hồ. Để lửa to, hấp ào ào cho nhanh á? Hỏng hết! Lửa to nhiệt mạnh quá nó phá hủy hoạt chất, rồi độc tố chưa kịp tiết ra từ từ thì có khi lại bị ép chín tại chỗ, chả ra đâu vào đâu.

Hấp cách thủy Hà Thủ Ô với đỗ đen

Tại sao phải làm kỹ thế? Cái hay nó nằm ở chỗ này: Hấp cách thủy với lửa nhỏ liu riu như vậy, nó mới tạo điều kiện cho cái độc tố, cái nhựa đắng chát trong củ Hà thủ ô nó từ từ tiết ra theo hơi nước bốc lên. Đồng thời, cái hoạt chất quý giá thì nó được bảo toàn, giữ lại bên trong miếng Hà thủ ô. Chưa hết, cái tinh chất bổ dưỡng từ hạt đỗ đen (mà các cụ bảo là bổ Thận, giải độc đấy) nó mới có đủ thời gian, từ từ thẩm thấu, ngấm sâu vào từng thớ của miếng Hà thủ ô. Nó là cả một quá trình chuyển hóa, tương tác giữa hai thứ dược liệu để biến củ Hà thủ ô từ có độc thành thứ thuốc bổ quý giá.

Hấp xong một lần như thế, cũng mất cả buổi chứ chả nhanh đâu. Mở vung ra là hơi nóng nghi ngút, mùi đỗ đen quyện với mùi Hà thủ ô đặc trưng. Khi đó lại phải cẩn thận đổ ra, dàn đều rồi lại lôi ra phơi nắng, phơi sương cho nó khô đi. Đấy, xong được một công đoạn “chưng” và chuẩn bị sang công đoạn “sái” (phơi). Mà nhớ nhé, đây mới là xong được có 1 lần thôi đấy! Còn 8 lần y như thế này nữa đang chờ ở phía trước…

Hấp rồi phơi, phơi rồi lại hấp đến 9 lần. Mỗi lần như vậy củ Hà Thủ Ô đổi màu, từ đỏ sậm → nâu đỏ → rồi đen kịt như cục than đá nhưng không cháy.

Anh chị em cứ tưởng tượng xem, đốt biết bao nhiêu củi lửa, tốn bao nhiêu đỗ đen, bao nhiêu công sức. Ai từng làm rồi mới hiểu: chưng 3 lần đã mệt, chưng đủ 9 lần đúng là hành xác. Nhưng chỉ khi làm đúng 9 lần, độc tố mới loại bỏ triệt để, hoạt chất mới chuyển hóa thành thứ mà Đông y gọi là “thuốc bổ thượng phẩm”.

Tại sao cứ phải lích kích hấp Hà thủ ô với cái thằng đỗ đen?

Nhiều người không hiểu, cứ nghĩ cho đỗ đen vào chỉ để nhuộm màu cho miếng Hà thủ ô nó đen sì đẹp mắt thôi. Nghĩ thế thì sai bét! Đúng là hấp đủ 9 lần với đỗ đen thì Hà thủ ô nó phải đen thật, đen như gỗ mun ấy, nhưng cái màu đen đó chỉ là kết quả bề ngoài thôi. Cái cốt lõi nó nằm sâu hơn nhiều.

Anh chị em phải hiểu thế này: Đỗ đen, bản thân nó đã là một vị thuốc quý trong Đông y rồi. Nó bổ Thận, bổ Huyết, lại có tính ôn hòa và đặc biệt là khả năng hút độc, giải độc cực tốt. Khi mình cho nó hấp chung với Hà thủ ô (vốn dĩ củ tươi có độc tính và vị chát), thì thằng đỗ đen nó sẽ làm nhiệm vụ của một “vệ sĩ” kiêm “thầy thuốc”:

Nó hút bớt, trung hòa bớt cái độc tính, cái vị chát khó chịu của Hà thủ ô đi.

Quan trọng hơn, nó “truyền” cái tinh túy, cái dược tính tốt đẹp của mình (bổ Thận, bổ Huyết) sang cho Hà thủ ô. Trong môi trường nhiệt độ cao và hơi nước của nồi hấp, hai thứ này nó tương tác, thẩm thấu lẫn nhau. Hà thủ ô “ngậm” lấy cái chất bổ của đỗ đen, làm cho công dụng của nó được tăng lên bội phần, không chỉ xanh tóc đỏ da mà còn mạnh về đường Thận, đường Huyết nữa.

Cứ hình dung như cục sắt thô (Hà thủ ô) được tôi luyện trong nước thuốc bí truyền (Đỗ đen) để trở thành thanh thép quý vậy đó. Bảo sao Hà thủ ô chế chuẩn nó mới đắt xắt ra miếng!

Nhưng biết là hấp đỗ đen rồi, mà làm sai cách thì cũng vứt! Mấy cái “bí mật” nằm ở đây:

Tuyệt đối không được LUỘC: Nhắc lại lần nữa, luộc là cho nước ngập thuốc. Bao nhiêu tinh túy nó tan mẹ vào nước, còn lại cái bã thì bổ béo cái gì? Phải là HẤP CÁCH THỦY, nước bên dưới, thuốc bên trên, để hơi nước làm chín và giúp hai thứ nó trao đổi chất với nhau.

Cấm thái mỏng: Mấy ông lang băm hay làm màu thái mỏng dính cho đẹp mắt, tiện dùng. Nhưng với Hà thủ ô mà đem hấp 9 lần thì miếng mỏng nó nát bét, thành cám chứ còn đâu tinh túy nữa? Phải thái miếng dày, nó mới chịu được nhiệt, giữ được chất qua bao nhiêu lần hấp phơi.

Phơi phải đúng kiểu: Không phải cứ nắng thật gắt, phơi cho nhanh khô là tốt. Nắng gắt quá có khi làm bay mất hoạt chất vừa mới hình thành đấy. Phải phơi nắng nhẹ, chỗ thoáng gió, hoặc thậm chí tận dụng cả sương đêm (phơi sương), để miếng thuốc nó khô từ từ, giữ được trọn vẹn dược tính.

Cẩn thận với trò LỪA ĐẢO: Có nhiều bố làm ăn gian dối, lấy nước đỗ đen xay ra rồi phun phèo phèo lên mấy lát Hà thủ ô khô, tạo màu đen giả rồi hô hào là “cửu chưng cửu sái”. Trò này chỉ lừa được mấy người chưa biết gì thôi. Chứ ai sành một tí, nhìn cái màu đen giả, ngửi cái mùi nó không thơm đặc trưng là biết ngay đồ đểu. Cái chất lượng thật sự nó không lừa được cái mũi và con mắt tinh tường đâu!

Thành phẩm Hà Thủ Ô đã cửu chưng cửu sái chuẩn

Thị trường bát nháo và cái “Tâm” của người làm thuốc

Tôi nói thật, nhìn cái thị trường Hà Thủ Ô bây giờ mà thấy nản. Ông bán 300k/kg cũng có, ông hét giá 3 triệu/kg cũng không thiếu, thậm chí có nơi đóng viên chia nhỏ ra bán thành cả chục triệu một ký. Giá nào cũng có, nhưng chất lượng thì… hên xui!  

Cái ông bán 300k/kg, có khi chỉ là Hà Thủ Ô tươi mua giá rẻ bèo, tầm 30k/kg, về phơi khô (cứ 4-5kg tươi được 1kg khô) là cũng có lãi rồi. Nhưng cái loại đấy thì làm gì có cửu chưng cửu sái, uống vào có khi còn rước thêm bệnh. Còn cái ông bán 3 triệu/kg, nếu làm ăn đàng hoàng, tuân thủ đúng quy trình “cửu chưng cửu sái” thì có khi lãi cũng chả được bao nhiêu. Nào là tiền đỗ đen, tiền củi lửa, tiền công sức bỏ ra cả tháng trời mới được một mẻ thuốc xịn.  

Nhưng khổ nỗi, làm sao biết được cái ông bán 3 triệu hay 10 triệu ấy có làm đúng quy trình không? Hay cũng chỉ là “nhất chưng nhất sái” cho có lệ, rồi thổi phồng giá lên để lừa gà? Cái này nó phụ thuộc hoàn toàn vào cái “Tâm”, vào đạo đức của người làm thuốc, của người bán hàng.  

Tôi đây, cũng lọ mọ chế biến Hà Thủ Ô. Ban đầu cũng chỉ vì anh em bạn bè hỏi nhiều quá, nhất là mấy ông tóc rụng, tóc bạc, mấy chị em xơ tóc. Rồi cũng vì ngứa mắt với mấy trò lừa đảo trên mạng, nào là “Mọc tóc Bà Hoè” ở Hà Giang mà gọi điện lên tận nơi thì chả có bà Hoè nào sất. Toàn “lang ma” do bọn “lang mang” nó dựng lên để bán đồ đểu.  

Nghiên cứu kỹ mới thấy, làm ra được một cân Hà Thủ Ô chuẩn chỉ nó vất vả vô cùng. Phải chọn củ đỏ, củ to, có tuổi đời hàng chục năm. Mấy củ non, củ nhỏ thì làm gì có nhiều dược chất. Rồi băm chặt lúc còn tươi, ngâm nước gạo, sấy khô. Xong xuôi mới đến chuỗi ngày “cửu chưng cửu sái” ròng rã cả tháng trời. Đốt không biết bao nhiêu là củi, đỏ lửa suốt ngày đêm. Một tấn Hà Thủ Ô tươi may ra chế biến được tạ thành phẩm là cùng.  

Nhiều khi làm xong một mẻ, tính toán chi phí, thấy mình cũng chả khác gì “gian thương”. Lãi được một ít so với công sức bỏ ra. Nhưng nghĩ lại, mình làm thật, làm đúng, mang đến sản phẩm tốt cho người ta dùng, thì cũng thấy được an ủi. Chứ còn hơn khối kẻ chỉ biết trộn hóa dược vào sản phẩm để có tác dụng nhanh, lừa người tiêu dùng. Mấy cái thứ thực phẩm chức năng mà uống vào thấy tác dụng tức thì, cẩn thận đấy, không khéo lại “tiền mất tật mang”.  

Nên không phải là chuyên gia thì tôi hợp tác. Hợp tác với chuyên gia làm Hà Thủ Ô. Tôi hợp tác với các chị lương y người Thái ở trên Sơn La. Các chị đã có kinh nghiệm chế biến Hà Thủ Ô từ thời xa xưa do ông bà truyền lại. Bản thân các chị nắm được chính xác quy trình chế biến Hà Thủ Ô để cho ra được thành phẩm chất lượng nhất. 

Hà Thủ Ô chế biến xong, để cả chục năm không hỏng!

Một điều thú vị nữa là Hà Thủ Ô mà đã “cửu chưng cửu sái” đúng cách, sấy khô kiệt, thì nó cứng như gỗ lim, để cả chục năm, thậm chí năm chục năm cũng không sợ hỏng. Nó không còn nhựa, nước rút cạn kiệt, vi khuẩn nấm mốc cũng khó mà phát triển được. Còn nếu chế biến qua quýt, hoặc chỉ phơi khô đơn thuần, thì chỉ một thời gian ngắn là mốc meo ngay.  

Tôi chế biến xong, thường cho vào máy sấy chạy thêm vài ngày nữa cho nó khô cong queo, rồi mới đóng gói. Nhiều anh em thích dùng loại nguyên chất, thô mộc thì tôi cũng chiều. Nhưng nói thật, để tiện dụng và tăng thêm công hiệu, tôi thường phối trộn thêm với sâm (như sâm tiết trúc, đảng sâm) rồi làm thành dạng trà túi lọc. Vừa bổ máu, bổ khí, vị lại thơm ngon dễ uống, thưởng thức như trà thượng phẩm chứ không chỉ là uống thuốc nữa.  

Mua Hà Thủ Ô – Lời khuyên cho người tiêu dùng thông thái

Hà Thủ Ô Cửu Chưng Cửu Sái Dương Sâm – 500gr/lọ

Vậy đấy, câu chuyện về Hà Thủ Ô nó dài dòng và lắm gian truân như thế. Anh chị em muốn mua Hà Thủ Ô để bồi bổ sức khỏe, làm đẹp tóc, thì phải nhớ mấy điều này:

Đừng ham rẻ: Hà Thủ Ô chế biến chuẩn nó không thể rẻ được. Tiền nào của nấy thôi.  

Quan sát kỹ sản phẩm: Miếng Hà Thủ Ô cửu chưng cửu sái nó phải đen bóng, cầm nặng tay, không phải loại đỏ au hay đen xỉn màu giả tạo. 

Tìm hiểu người bán: Mua của những người có uy tín, có kiến thức thực sự về dược liệu, chứ đừng tin vào mấy lời quảng cáo hoa mỹ trên mạng.  

Kiên trì sử dụng: Hà Thủ Ô là thuốc bổ, tác dụng từ từ, phải dùng đều đặn ít nhất vài tháng, thậm chí cả năm mới thấy rõ hiệu quả. Chứ không có chuyện uống một vài thang là tóc đen nhánh, người khỏe như voi đâu.  

Cẩn thận với “hàng xách tay” không rõ nguồn gốc: Người Tàu họ cũng cao thủ chế biến Hà Thủ Ô, nhưng chất lượng khi về Việt Nam thì khó mà kiểm chứng. Coi chừng mua phải hàng tồn, hàng kém chất lượng hoặc chế biến bằng hóa chất.  

Nói tóm lại, Hà Thủ Ô là một vị thuốc quý của cha ông ta để lại. Muốn “xanh tóc đỏ da”, muốn bồi bổ gan thận, ích tinh huyết, thì nó là một lựa chọn tuyệt vời. Nhưng phải là Hà Thủ Ô được chế biến đúng cách, bằng cái tâm của người làm thuốc. Còn nếu ham rẻ, mua phải thứ đồ dỏm, thì thà đừng uống còn hơn.  

Cái khổ của thằng làm thật giữa chợ đời dối trá

Nói đi nói lại, cái quy trình “cửu chưng cửu sái” nó là linh hồn của miếng Hà Thủ Ô. Bỏ qua nó, hoặc làm cho có, thì khác gì đưa cho người ta cục đất. Ấy thế mà, khối kẻ vẫn nhắm mắt làm liều. Tại sao? Lợi nhuận nó che mờ con mắt chứ sao! Chế biến một mẻ Hà Thủ Ô cho ra hồn, tốn kém vô cùng. Từ việc lựa chọn củ – phải là củ già, củ to, có khi cả vài chục năm tuổi chứ không phải mấy củ non choẹt thiếu chất – rồi công đoạn làm sạch, ngâm nước gạo không biết bao nhiêu ngày cho hết cái nhựa chát. Rồi thì đỗ đen cũng phải là loại xanh lòng, hạt mẩy. Củi lửa thì đốt như phá sơn lâm. Tính sơ sơ, chi phí nó đội lên không biết bao nhiêu mà kể.  

Trong khi đó, mấy bố làm ăn chụp giật thì sao? Hà Thủ Ô tươi giá rẻ mạt, mua cả tạ về phơi khô, teo tóp lại cũng còn lời chán. Hoặc tinh vi hơn thì luộc qua loa với nước đỗ đen cho nó có màu, rồi phơi sấy qua quýt là xong. Vẫn dán mác “cửu chưng cửu sái” rồi bán với giá trên trời. Người tiêu dùng không tinh, nhìn thấy miếng Hà Thủ Ô đen đen là tưởng hàng xịn, bỏ tiền ra mua mà không biết mình đang rước về cái gì.  

Tôi đã từng nghe nhiều anh em khoe mua được Hà Thủ Ô “sải chưng sải cứu” (ý nói cửu chưng cửu sái), gửi ảnh cho xem mà nhìn miếng Hà Thủ Ô nó vẫn còn ánh đỏ. Thế thì “cứu” với “sái” cái nỗi gì? Rõ ràng là hàng phơi khô, hoặc may lắm là được một hai lần hấp cho có lệ. Đến hấp đỗ đen 3 lần tử tế, miếng Hà Thủ Ô nó đã bắt đầu chuyển màu sậm rồi, chứ đừng nói là 9 lần. Còn muốn đen sì ngay á? Dễ ợt, phết tí phẩm màu công nghiệp hay thuốc nhuộm vải vào, đen kiểu gì cũng được. Nhưng cái đen đó là đen của hóa chất, uống vào tích độc chứ bổ béo gì.  

Cho nên, các bác ạ, xác định mua đồ rẻ thì đừng bao giờ mong có Hà Thủ Ô chế biến chuẩn. Cái gì cũng có giá của nó. Người ta bỏ công bỏ sức ra làm một sản phẩm chất lượng, người ta phải thu về lợi nhuận tương xứng. Chứ không ai rảnh mà làm không công, rồi bán phá giá cho các bác xài chùa đâu.  

Nguồn gốc Hà Thủ Ô – Tìm được củ xịn cũng lắm gian nan

Rồi lại đến chuyện nguồn gốc củ Hà Thủ Ô. Không phải cứ củ to, củ đỏ là auto tốt đâu nhé. Đúng là người Việt mình chuộng Hà Thủ Ô đỏ hơn, có lẽ một phần cũng do dân buôn thổi giá lên. Nhưng cái chính vẫn là thổ nhưỡng và tuổi đời của củ. Hà Thủ Ô mọc ở vùng núi cao, đất đai cằn cỗi, nó tích tụ dược chất nhiều hơn. Củ phải có tuổi đời hàng chục năm, thậm chí cả trăm năm thì dược tính nó mới mạnh. Chứ còn mấy củ trồng kiểu công nghiệp, bón phân tưới thuốc cho nhanh lớn thì chỉ được cái mã, còn chất bên trong thì rỗng tuếch.  

Tôi đã từng lặn lội lên tận các vùng Tây Bắc, sang cả Lào để tìm nguồn Hà Thủ Ô đỏ hoang dã. Toàn phải lựa những củ già, củ nạc, đỏ au, cầm chắc nịch tay. Nhiều khi cả quả đồi mới tìm được vài củ ưng ý. Khai thác được nó đã là một kỳ công, vận chuyển về xuôi cũng lắm vất vả. Rồi còn phải đối mặt với tình trạng khai thác cạn kiệt, Hà Thủ Ô đỏ ngày càng hiếm, có khi sắp vào sách đỏ đến nơi rồi.  

Những củ Hà Thủ Ô khủng tôi dùng để làm thành phẩm

Trà Hà Thủ Ô – Khi thuốc quý biến thành thức uống thưởng thức

Nhiều năm nghiên cứu, rồi cũng tự tay chế biến, tôi thấy Hà Thủ Ô nếu chỉ dùng như một vị thuốc sắc uống đơn thuần thì nhiều khi hơi bất tiện. Mà cái vị của nó nếu chưa quen cũng không phải dễ uống với tất cả mọi người. Nên tôi mới mày mò, thử nghiệm, kết hợp Hà Thủ Ô cửu chưng cửu sái với một số loại sâm quý như sâm tiết trúc, đảng sâm tím Lai Châu. Mục đích là để tăng thêm tác dụng bổ khí, bổ máu, mà quan trọng hơn là để nó trở thành một loại trà.  

Một loại trà mà anh em có thể nhâm nhi thưởng thức hàng ngày, vừa ngon miệng, vừa tốt cho sức khỏe. Đã mất công uống, sao không làm ra thứ tốt nhất, tiện nhất cho mọi người dùng? Trà túi lọc, tiện lợi, dễ pha. Thích uống kiểu thưởng trà thì hãm cả túi. Còn muốn tác dụng mạnh như thuốc thì xé túi lọc, đổ bột ra mà dùng trực tiếp.  

Cái hay của việc kết hợp này là các vị thuốc nó tương hỗ lẫn nhau, làm tăng hiệu quả lên nhiều lần. Hà Thủ Ô thì chủ về bổ huyết, làm đen tóc, đẹp da. Sâm thì đại bổ nguyên khí, tăng cường sinh lực. Hai thứ kết hợp lại thì đúng là “thập toàn đại bổ”. Uống vào thấy người khỏe khoắn, da dẻ hồng hào, tinh thần sảng khoái.  

Lời cuối cho những ai muốn “đỏ da xanh tóc”

Câu chuyện về Hà Thủ Ô chắc còn dài, vì mỗi lần làm, mỗi lần tìm hiểu, tôi lại khám phá ra thêm nhiều điều thú vị. Nhưng chốt lại một điều, muốn dùng Hà Thủ Ô cho có hiệu quả, thì phải tìm được đúng loại đã qua “cửu chưng cửu sái” tử tế. Đừng tin vào những lời quảng cáo có cánh mà rước họa vào thân.  

Cơ thể mình là quý nhất, đừng tiếc tiền mua một sản phẩm chất lượng, cũng đừng dễ dãi mà dùng bừa những thứ không rõ nguồn gốc, không đảm bảo quy trình. Thị trường nó hỗn loạn, nhưng không phải là không có những người làm ăn chân chính. Vấn đề là các bác có đủ tỉnh táo, đủ kiến thức để nhận ra họ hay không mà thôi.

Tôi không dám khuyên các bác phải mua hàng của tôi, vì tôi làm cũng không được nhiều, chủ yếu là đam mê và phục vụ anh em bạn bè thân thiết. Nhưng tôi mong rằng, qua những gì tôi chia sẻ, các bác sẽ có thêm một chút kinh nghiệm để tự bảo vệ mình, để tìm được đúng “chén thuốc quý” cho sức khỏe, chứ không phải bỏ tiền ra mua về “mớ bò liếm giấy”.  

Còn chuyện tóc có xanh, da có đỏ được hay không, nó còn phụ thuộc vào cơ địa mỗi người, vào sự kiên trì. Nhưng ít nhất, khi dùng đúng sản phẩm tốt, các bác sẽ thấy cơ thể mình khỏe mạnh hơn, đó mới là cái gốc của mọi sự. Chúc các bác luôn “thông thái đầu óc” và dồi dào sức khỏe!

#duongsam #hathuo #trahathuo #hathuoche #hathuocuuchungcuusai #hathuochuan